Chính phủ vừa chính thức ban hành Nghị định 319/2026/NĐ-CP, quy định về thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe và thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách trên phương tiện giao thông đường bộ. Đây là văn bản quan trọng, siết chặt hơn nữa công tác quản lý phương tiện, đặc biệt với nhóm xe kinh doanh vận tải. Cùng với đó, quy định xử phạt liên quan đến thiết bị giám sát cũng đã bắt đầu có hiệu lực từ 15/08/2026. Vậy chủ xe cần nắm những thông tin gì để tuân thủ đúng quy định?
Nghị định 319/2026/NĐ-CP quy định những gì?
Nghị định 319/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm quy định chi tiết một số điều của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ liên quan đến thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe và thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách (gọi chung là thiết bị giám sát trên phương tiện giao thông đường bộ).
Đối tượng áp dụng của nghị định bao gồm:
- Xe ô tô kinh doanh vận tải.
- Xe ô tô đầu kéo.
- Xe cứu thương.
- Xe cứu hộ giao thông đường bộ.
- Xe vận tải nội bộ.
Theo quy định, dữ liệu thu được từ các thiết bị giám sát sẽ được sử dụng làm căn cứ để xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ và vận tải đường bộ, đồng thời phục vụ công tác quản lý nhà nước, bảo đảm an ninh, trật tự và an toàn giao thông. Nghị định 319/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2027.
Nhóm phương tiện nào bắt buộc phải lắp thiết bị giám sát?
Bên cạnh Nghị định 319/2026/NĐ-CP, quy định về đối tượng bắt buộc lắp thiết bị giám sát hành trình đã được xác định cụ thể tại Luật sửa đổi, bổ sung 10 luật liên quan đến an ninh, trật tự năm 2025 (sửa đổi khoản 2, khoản 3 Điều 35 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024). Theo đó, các nhóm phương tiện sau bắt buộc phải trang bị thiết bị giám sát hành trình và thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe:
- Ô tô kinh doanh vận tải hàng hóa.
- Ô tô kinh doanh vận tải hành khách dưới 8 chỗ (không tính ghế lái).
- Xe ô tô đầu kéo.
- Xe cứu thương.
- Xe vận tải nội bộ.
Riêng đối với ô tô kinh doanh vận tải hành khách từ 8 chỗ trở lên (không tính chỗ của người lái), phương tiện phải trang bị đồng thời cả ba loại thiết bị: thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe, và thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách.
Trách nhiệm của chủ xe, doanh nghiệp vận tải
Với các phương tiện thuộc diện bắt buộc, chủ xe và đơn vị kinh doanh vận tải cần đảm bảo thực hiện đầy đủ các trách nhiệm sau:
- Lắp đặt đầy đủ thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe, thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách theo đúng nhóm phương tiện quy định.
- Đảm bảo thiết bị hoạt động ổn định, có tác dụng thực tế trong suốt quá trình xe tham gia giao thông, không để thiết bị ngừng hoạt động hoặc bị vô hiệu hóa.
- Không làm sai lệch dữ liệu thu được từ các thiết bị giám sát.
- Cung cấp, cập nhật, truyền dẫn và lưu trữ dữ liệu từ thiết bị giám sát theo đúng quy định, phục vụ công tác quản lý của cơ quan chức năng, bao gồm việc truyền dữ liệu về Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) đối với các phương tiện thuộc diện phải kết nối.
Mốc thời gian cần lưu ý
Chủ xe cần phân biệt rõ hai mốc thời gian quan trọng liên quan đến quy định về thiết bị giám sát:
- Từ 15/08/2026: Nghị định 238/2026/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2024/NĐ-CP) chính thức có hiệu lực, bổ sung các mức xử phạt cụ thể đối với hành vi không lắp đặt, không vận hành đúng quy định hoặc làm sai lệch dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe, thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách.
- Từ 01/07/2027: Nghị định 319/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, quy định chi tiết và toàn diện hơn về tiêu chuẩn kỹ thuật, quy trình quản lý dữ liệu và trách nhiệm liên quan đến thiết bị giám sát trên phương tiện giao thông đường bộ.
Mức xử phạt khi vi phạm quy định về thiết bị giám sát
Theo Nghị định 238/2026/NĐ-CP, một số hành vi vi phạm liên quan đến thiết bị giám sát trên ô tô kinh doanh vận tải có thể bị xử phạt như sau:
- Điều khiển xe kinh doanh vận tải hành khách từ 8 chỗ trở lên không lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách, hoặc có lắp nhưng thiết bị không hoạt động đúng quy định, hoặc làm sai lệch dữ liệu: phạt tiền từ 1.000.000 – 2.000.000 đồng.
- Điều khiển xe kinh doanh vận tải hành khách, xe vận tải nội bộ không lắp thiết bị giám sát hành trình, hoặc có lắp nhưng thiết bị không hoạt động theo quy định, hoặc làm sai lệch dữ liệu: mức phạt được ghi nhận có thể lên đến 5.000.000 đồng tùy hành vi cụ thể.
Bên cạnh phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả như buộc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh theo đúng quy định, hoặc buộc cung cấp, cập nhật, truyền dẫn, lưu trữ dữ liệu từ các thiết bị này.
Vì sao quy định này ngày càng được siết chặt?
Việc quản lý phương tiện kinh doanh vận tải bằng thiết bị giám sát hành trình và camera ghi hình không phải là nội dung hoàn toàn mới, nhưng đang tiếp tục được hoàn thiện và siết chặt hơn qua từng giai đoạn, nhằm:
- Tăng cường minh bạch trong hoạt động vận tải, làm căn cứ xử lý các hành vi vi phạm như chạy quá tốc độ, vi phạm thời gian lái xe liên tục, hoạt động sai loại hình kinh doanh vận tải đã đăng ký.
- Hỗ trợ cơ quan chức năng giám sát từ xa, giảm phụ thuộc vào việc kiểm tra trực tiếp trên đường.
- Góp phần bảo vệ quyền lợi hành khách, đặc biệt với các phương tiện chở khách từ 8 chỗ trở lên, thông qua dữ liệu hình ảnh khoang chở khách.
- Làm cơ sở dữ liệu phục vụ điều tra, xử lý tai nạn giao thông khi cần thiết.
Chủ xe kinh doanh vận tải cần chuẩn bị gì?
- Rà soát lại phương tiện đang sở hữu, xác định xe của mình thuộc nhóm phải lắp loại thiết bị nào theo đúng quy định (giám sát hành trình, ghi hình người lái, ghi hình khoang khách).
- Kiểm tra tình trạng hoạt động của các thiết bị đã lắp đặt, đảm bảo thiết bị vận hành ổn định, không bị lỗi hoặc gián đoạn trong quá trình xe di chuyển.
- Chủ động liên hệ đơn vị cung cấp thiết bị để nâng cấp, đảm bảo đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật mới khi Nghị định 319/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ 01/07/2027.
- Theo dõi sát các văn bản hướng dẫn chi tiết tiếp theo từ Bộ Công an, Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan, vì đây là quy định còn khá mới và có thể tiếp tục được bổ sung, hướng dẫn cụ thể hơn trong thời gian tới.
Kết luận
Quy định mới về thiết bị giám sát trên ô tô đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc siết chặt quản lý phương tiện kinh doanh vận tải bằng công nghệ, với hai mốc thời gian cần lưu ý: chế tài xử phạt đã có hiệu lực từ 15/08/2026, còn quy định chi tiết theo Nghị định 319/2026/NĐ-CP sẽ chính thức áp dụng từ 01/07/2027. Chủ xe, đặc biệt là các đơn vị kinh doanh vận tải, nên chủ động rà soát và chuẩn bị sớm để tránh bị động khi quy định chính thức được triển khai đầy đủ.
Lưu ý: Đây là chính sách mới được ban hành, nội dung bài viết được tổng hợp từ các nguồn tin tức chính thống tại thời điểm biên soạn. Do văn bản pháp luật đầy đủ có thể còn được cập nhật, hướng dẫn chi tiết thêm, bạn đọc nên theo dõi thêm thông tin chính thức trước khi áp dụng vào thực tế, và bài viết có thể cần được cập nhật khi có văn bản pháp luật hoàn chỉnh.
