Ngày 26/06/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 238/2026/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ, chính thức có hiệu lực từ ngày 15/08/2026. Nghị định này không thay thế toàn bộ hệ thống quy định xử phạt hiện hành, mà tập trung điều chỉnh, bổ sung một số nhóm hành vi đáng chú ý – trong đó có không ít lỗi mà nhiều chủ xe có thể đang vô tình mắc phải mà không hay biết. Dưới đây là 5 lỗi ô tô mới đáng lưu ý nhất.
1. Che, dán hoặc làm thay đổi khả năng nhận diện biển số xe
Đây là nhóm lỗi có mức phạt gây chú ý nhất trong đợt sửa đổi lần này. Theo Nghị định 238/2026/NĐ-CP (sửa đổi điểm b khoản 8 Điều 13 Nghị định 168/2024/NĐ-CP), người điều khiển ô tô (bao gồm cả xe kéo theo rơ-moóc hoặc sơ mi rơ-moóc) sẽ bị phạt 20 – 26 triệu đồng nếu thực hiện một trong các hành vi:
- Không gắn đủ biển số hoặc gắn biển số không đúng vị trí, không đúng quy cách.
- Gắn biển số không rõ chữ, số.
- Sơn hoặc dán lên chữ, số của biển số.
- Bẻ cong, che lấp, làm thay đổi chữ, số, màu sắc, hình dạng, kích thước của biển số.
- Sử dụng chất liệu, vật liệu hoặc thiết bị làm thay đổi khả năng nhận diện biển số – đây là hành vi mới được bổ sung, nhắm trực tiếp đến các loại vật liệu, phủ phản quang hoặc thiết bị “né” camera phạt nguội vốn từng được rao bán trên thị trường.
Nhiều chủ xe có thói quen dán decal trang trí, viền biển số cách điệu hoặc để biển số bị bám bẩn, mờ chữ trong thời gian dài mà không để ý – đây đều là những tình huống có thể bị quy vào nhóm hành vi này nếu cơ quan chức năng xác định biển số không còn đảm bảo khả năng nhận diện rõ ràng.
2. Dùng xe cá nhân chở khách thu tiền mà không đăng ký kinh doanh vận tải (“xe dù, xe ghép”)
Lần đầu tiên, hành vi sử dụng xe cá nhân (biển trắng) không đăng ký kinh doanh vận tải nhưng chở người có thu tiền, ký hợp đồng chở người hoặc nhận đặt chỗ để chở người được quy định thành một hành vi vi phạm độc lập, với chế tài cụ thể:
- Phạt tiền 12 – 14 triệu đồng.
- Trừ 6 điểm giấy phép lái xe.
Lỗi này nhắm trực tiếp đến các mô hình “xe tiện chuyến”, “xe ghép” hoạt động với tần suất, khung giờ và tuyến đường cố định, thu tiền từng khách nhưng không đăng ký kinh doanh vận tải hợp pháp. Cần lưu ý: quy định này không áp dụngcho việc chở người thân, bạn bè không thu tiền, không mang tính chất kinh doanh.
3. Xe hợp đồng hoạt động trá hình như tuyến cố định
Bên cạnh xe cá nhân, Nghị định 238/2026 cũng siết chặt với các đơn vị kinh doanh vận tải bằng xe hợp đồng nhưng lợi dụng hình thức này để hoạt động như tuyến cố định – tức bán vé, xác nhận đặt chỗ cho từng khách lẻ đi ngoài hợp đồng đã ký, hoặc ấn định hành trình, lịch trình cố định để phục vụ nhiều hành khách khác nhau. Mức phạt áp dụng:
- 10 – 12 triệu đồng đối với cá nhân.
- 20 – 24 triệu đồng đối với tổ chức kinh doanh vận tải.
Đáng chú ý, các đơn vị sử dụng xe từ 8 chỗ trở lên hoạt động sai quy định, biến tướng thành tuyến cố định, còn có thể bị thu hồi giấy phép kinh doanh vận tải không thời hạn – mức chế tài mang tính răn đe rất mạnh với doanh nghiệp vận tải.
4. Không lắp hoặc không vận hành đúng thiết bị giám sát hành trình, camera ghi hình
Nghị định 238/2026 cũng bổ sung chế tài cho nhóm hành vi liên quan đến thiết bị giám sát hành trình và camera ghi nhận hình ảnh trên xe kinh doanh vận tải:
- Xe kinh doanh vận tải hành khách từ 8 chỗ trở lên không lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách, hoặc có lắp nhưng không hoạt động đúng quy định, làm sai lệch dữ liệu: phạt 1 – 2 triệu đồng.
- Xe kinh doanh vận tải, xe vận tải nội bộ không lắp thiết bị giám sát hành trình, hoặc có lắp nhưng không hoạt động đúng quy định, làm sai lệch dữ liệu: mức phạt có thể lên đến 5 triệu đồng tùy hành vi cụ thể.
Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả như buộc lắp đặt thiết bị đúng quy định, hoặc buộc cung cấp, truyền dẫn, lưu trữ dữ liệu từ thiết bị giám sát.
5. Vi phạm quy định về ghế an toàn cho trẻ em trên ô tô
Đây là nhóm lỗi được điều chỉnh theo hướng tách thành hai hành vi riêng biệt, với mức phạt khác nhau rõ rệt kể từ 15/08/2026:
- Không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em (trẻ dưới 10 tuổi, cao dưới 1,35 m): áp dụng hình thức phạt cảnh cáo.
- Để trẻ ngồi cùng hàng ghế với người lái xe (trừ xe chỉ có một hàng ghế): vẫn giữ mức phạt tiền 800.000 – 1.000.000 đồng.
Cần lưu ý: phạt cảnh cáo vẫn là một hình thức xử phạt vi phạm hành chính, được ghi nhận vào hồ sơ vi phạm, không đồng nghĩa với việc “không bị làm sao”. Quan trọng hơn, mục đích chính của quy định vẫn là bảo vệ an toàn cho trẻ nhỏ khi tham gia giao thông, không chỉ đơn thuần là tránh bị xử phạt.
Checklist an toàn: Chủ xe cần tự kiểm tra ngay
Để tránh vô tình vi phạm các lỗi nêu trên, chủ xe có thể tự rà soát theo checklist dưới đây:
- [ ] Biển số xe còn rõ chữ, số, không bị bám bẩn lâu ngày, không dán decal hoặc vật liệu che khuất một phần biển số.
- [ ] Không sử dụng khung biển số, tấm phủ hoặc vật liệu được quảng cáo có khả năng “né” camera phạt nguội.
- [ ] Nếu có nhu cầu chia sẻ chi phí di chuyển thường xuyên, không thu tiền theo lượt cố định, không chạy tuyến đường/khung giờ lặp lại như một dịch vụ kinh doanh không đăng ký.
- [ ] Nếu đang kinh doanh xe hợp đồng, không bán vé, không xác nhận đặt chỗ cho khách lẻ ngoài hợp đồng đã ký.
- [ ] Với xe kinh doanh vận tải: kiểm tra thiết bị giám sát hành trình, camera (nếu thuộc diện bắt buộc) đang hoạt động ổn định, không bị lỗi hoặc gián đoạn.
- [ ] Khi chở trẻ dưới 10 tuổi, cao dưới 1,35 m: luôn sử dụng ghế an toàn phù hợp và không để trẻ ngồi hàng ghế trước cùng người lái.
- [ ] Thường xuyên theo dõi cập nhật quy định mới, vì các nghị định xử phạt giao thông có thể tiếp tục được điều chỉnh, bổ sung theo thời gian.
Kết luận
Nghị định 238/2026/NĐ-CP mang đến nhiều thay đổi đáng chú ý, từ việc siết chặt quản lý biển số xe, xử lý nghiêm “xe dù, xe ghép”, đến điều chỉnh mức phạt liên quan đến ghế trẻ em và thiết bị giám sát hành trình. Không ít lỗi trong số này đến từ những thói quen tưởng chừng vô hại mà nhiều chủ xe vẫn đang mắc phải hàng ngày. Chủ động rà soát và điều chỉnh thói quen sử dụng xe ngay từ bây giờ sẽ giúp bạn vừa tránh được các mức phạt không đáng có, vừa đảm bảo an toàn hơn cho bản thân và những người xung quanh.
Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo, tổng hợp từ các quy định pháp luật hiện hành tại thời điểm biên soạn. Mức xử phạt cụ thể có thể có sự khác biệt tùy từng hành vi và tình huống thực tế, bạn đọc nên tham khảo thêm văn bản chính thức hoặc cơ quan chức năng để được tư vấn chính xác nhất.
