Kiểm tra dầu máy trên xe đời mới đang khác rất nhiều so với trước đây. Nhiều mẫu xe không còn que thăm dầu quen thuộc, thay vào đó là cảm biến đo mức dầu và hiển thị kết quả ngay trên đồng hồ hoặc màn hình trung tâm.
Với người dùng phổ thông, thay đổi này tiện lợi. Nhưng với những ai đã quen rút que, lau sạch, cắm lại rồi đọc vạch, nó đặt ra câu hỏi thực tế: nếu không còn que thăm dầu, kiểm tra dầu máy thế nào cho đúng, và có nên tin hoàn toàn vào cảm biến?
Bài viết này giải thích vì sao que thăm dầu biến mất, hạn chế của cảm biến mức dầu, các bước kiểm tra dầu máy, những lỗi cần tránh và lưu ý riêng với xe hybrid.
Kiểm tra dầu máy trên xe không có que thăm dầu
Vì sao que thăm dầu dần biến mất trên xe đời mới?
Theo bài viết của Dân trí (dẫn lại Carscoops, trích các câu trả lời của hãng xe cho Automotive News năm 2024), việc bỏ que thăm dầu không phải quyết định ngẫu nhiên. Các hãng và chuyên gia đưa ra nhiều lý do.
Thông tin hiển thị sẵn mỗi lần bật xe. Đại diện Stellantis cho biết người tiêu dùng ngày nay không còn ưu tiên việc tự kiểm tra mức dầu bằng tay, và cảm biến cho phép hiển thị mức dầu mỗi khi họ bật khóa điện.
Giảm sai số khi đo. Đại diện Mercedes-Benz USA cho rằng phép đo kỹ thuật số loại bỏ rủi ro sai sót do con người, như xe đỗ không bằng phẳng, khác biệt giữa động cơ nóng và nguội, hay góc nhìn khi đọc que. Hệ thống cũng cảnh báo kịp thời khi mức dầu ra ngoài giới hạn bình thường.
Hạn chế người dùng đổ dầu quá nhiều hoặc sai loại. Theo ông Michael Crossen của Consumer Reports, có chủ xe thấy dầu hơi thấp rồi đổ quá nhiều, và nhiều xe yêu cầu loại dầu có thông số rất cụ thể. Nhà sản xuất không muốn người dùng tùy tiện đổ loại dầu có sẵn trong nhà vào động cơ.
Xe hybrid có hệ thống điện áp cao. Cũng theo ông Crossen, nhiều xe hiện nay là hybrid nên mở nắp ca-pô có nguy cơ mất an toàn lớn hơn, vì vậy hãng không còn muốn khách hàng tự kiểm tra như trước.
Có thể giảm chi phí sản xuất. Dân trí nhận định thêm rằng nhà sản xuất có thể tiết kiệm bằng cách bỏ những chi tiết không còn được xem là cần thiết.
Cần lưu ý, các nội dung trên là phát biểu của đại diện hãng và nhận định của chuyên gia, không phải một quy định hay kết luận chung của cả ngành.
Người tự bảo dưỡng có thấy đây là bước lùi?
Chính bài báo gốc cũng thừa nhận: với những người thích tự bảo dưỡng ô tô, đây có thể là một bước thụt lùi. Họ mất đi công cụ trực quan để nhìn thấy dầu bằng mắt thường. Tuy vậy, các lý do về độ chính xác và an toàn nêu trên cũng có cơ sở.
Cảm biến mức dầu hoạt động thế nào?
Cảm biến đo mức dầu trong cacte động cơ, rồi hiển thị kết quả trên bảng đồng hồ hoặc màn hình trung tâm, thường dưới dạng biểu tượng que đo ảo, thông báo “mức dầu bình thường” hoặc cảnh báo khi dầu thấp.
Để kiểm tra dầu máy bằng cảm biến, bạn thường vào menu thông tin xe hoặc mục bảo dưỡng trên đồng hồ hay màn hình. Tên menu và thao tác khác nhau theo từng hãng, từng xe, nên cách chắc chắn nhất là xem mục kiểm tra dầu máy trong sách hướng dẫn sử dụng.
Hạn chế của cảm biến mức dầu khi kiểm tra dầu máy: điều chủ xe cần biết
Cảm biến tiện lợi, nhưng không phải là giải pháp hoàn hảo. Khi kiểm tra dầu máy bằng cảm biến, bạn nên hiểu một số hạn chế sau.
Vẫn có điều kiện đo riêng
Cảm biến giảm sai số do người đọc, nhưng nhiều hệ thống vẫn yêu cầu điều kiện đo nhất định, như xe đỗ trên mặt phẳng, trạng thái nhiệt độ động cơ và thời gian chờ sau khi tắt máy. Các chi tiết này khác nhau giữa các hãng.
Kiểm tra dầu máy ngay khi xe đang nghiêng hoặc chưa đủ thời gian chờ có thể cho số liệu chưa chính xác.
Chỉ cho biết mức dầu, không cho bạn “nhìn” dầu
Que thăm dầu truyền thống cho phép quan sát màu sắc và các dấu hiệu bất thường của dầu. Cảm biến thì thường chỉ báo mức. Nhiều hệ thống không cho bạn biết dầu đã đen bẩn, có lẫn cặn hay có dấu hiệu bất thường hay chưa.
Sau khi thay dầu có thể chưa có số liệu
Trên một số xe, ngay sau khi thay dầu, màn hình có thể báo chưa có thông tin hoặc hiển thị mức thấp tạm thời cho đến khi xe đạt điều kiện đo. Nếu gặp tình huống này, hãy làm theo hướng dẫn của hãng và hỏi lại nơi thay dầu, đừng vội đổ thêm.
Cảm biến cũng có thể sai lệch hoặc hỏng
Như mọi thiết bị điện tử, cảm biến có thể lỗi hoặc sai lệch theo thời gian. Nếu bạn đã kiểm tra đúng quy trình mà vẫn thấy cảnh báo bất thường hoặc số liệu mâu thuẫn, hãy đưa xe đến garage hoặc trung tâm bảo dưỡng chính hãng để kiểm tra, không nên bỏ qua với suy nghĩ chỉ là lỗi cảm biến.
Cách kiểm tra dầu máy trên xe không có que thăm dầu
Quy trình cụ thể phụ thuộc vào từng xe, nhưng nhìn chung bạn có thể làm theo các bước sau:
- Đọc sách hướng dẫn sử dụng. Tìm mục kiểm tra mức dầu động cơ để biết xe yêu cầu động cơ nóng hay nguội, tắt máy hay bật điện, và phải chờ bao lâu.
- Đỗ xe trên mặt phẳng. Tránh đỗ ở nơi dốc hoặc nghiêng, kéo phanh tay và đưa xe về trạng thái yêu cầu.
- Làm đúng trình tự trước khi kiểm tra dầu máy. Nếu sách yêu cầu chạy làm nóng rồi tắt máy chờ, hãy chờ đủ thời gian.
- Mở menu hiển thị mức dầu trên đồng hồ hoặc màn hình trung tâm và đọc kết quả.
- Đo lại nếu nghi ngờ. Nếu kết quả bất thường, hãy kiểm tra lại đúng điều kiện trước khi quyết định bổ sung.
- Bổ sung nếu cần theo đúng loại và lượng sách hướng dẫn quy định, đổ từng ít một rồi đo lại.
- Không chắc chắn thì đến garage. Đừng suy đoán khi chưa hiểu rõ tình trạng xe.
Các bước kiểm tra dầu máy khi xe không có que thăm dầu
Khi nào vẫn nên kiểm tra dầu máy theo sách hướng dẫn?
Dù xe có cảm biến, bạn vẫn nên chủ động kiểm tra dầu máy trong một số tình huống:
- Trước chuyến đi dài, nhất là đường đèo dốc hoặc cao tốc.
- Sau khi thay dầu hoặc bảo dưỡng, để chắc chắn mức dầu đã đúng.
- Khi xuất hiện đèn cảnh báo liên quan đến dầu động cơ.
- Khi thấy dấu hiệu bất thường, như vệt dầu dưới gầm xe, mùi khét hoặc tiếng ồn lạ từ động cơ.
- Theo lịch mà sách hướng dẫn khuyến cáo, vì mỗi hãng có yêu cầu riêng.
Nếu đèn áp suất dầu màu đỏ bật sáng, hãy dừng xe ở nơi an toàn và tắt máy ngay. Không tiếp tục chạy và nên gọi cứu hộ hoặc liên hệ garage để kiểm tra.
Đừng tự đổ dầu quá mức hoặc sai loại
Khi kiểm tra dầu máy thấy dầu thấp, đừng vội bổ sung tùy tiện. Theo bài viết gốc, cả việc châm thiếu dầu lẫn đổ quá nhiều dầu đều có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho động cơ. Đây cũng là một trong những lý do hãng xe hạn chế việc người dùng tự can thiệp. Để an toàn, hãy lưu ý:
- Dùng đúng loại dầu hãng quy định. Tra mục thông số dầu trong sách hướng dẫn, gồm cấp độ nhớt và tiêu chuẩn chất lượng, thay vì dùng loại có sẵn.
- Đổ từng ít một. Sau mỗi lần đổ, chờ rồi kiểm tra lại, tránh đổ một lần quá nhiều.
- Không để vượt mức tối đa. Nếu lỡ đổ quá, đừng tiếp tục chạy xe, hãy nhờ garage xử lý.
- Giữ hóa đơn và nhật ký bảo dưỡng, đặc biệt khi xe còn trong thời hạn bảo hành, để chứng minh xe được bảo dưỡng đúng quy định.
Lưu ý với xe hybrid khi kiểm tra dầu máy
Theo nhận định của ông Michael Crossen, một lý do khiến hãng không muốn người dùng mở nắp ca-pô là nhiều xe hiện nay là hybrid với hệ thống điện áp cao. Với chủ xe hybrid, bạn nên ghi nhớ:
- Xe hybrid vẫn có động cơ xăng và vẫn cần dầu máy. Việc kiểm tra dầu máy và bảo dưỡng định kỳ vẫn cần thực hiện theo sách hướng dẫn.
- Ưu tiên kiểm tra dầu máy qua màn hình nếu xe được thiết kế như vậy, thay vì mở ca-pô.
- Tắt hẳn hệ thống trước khi mở ca-pô. Trên xe hybrid, động cơ xăng có thể tự khởi động khi hệ thống đang ở trạng thái sẵn sàng, nên hãy tắt hoàn toàn theo hướng dẫn của hãng.
- Không chạm vào cáp cao áp. Đây thường là các dây bọc màu cam, tuyệt đối không tự tháo hay tác động.
- Chỉ làm những thao tác sách cho phép người dùng, mọi công việc còn lại hãy để garage hoặc đại lý chính hãng thực hiện.
Checklist kiểm tra dầu máy cho xe không có que thăm dầu
- Biết xe mình có que thăm dầu hay chỉ có cảm biến.
- Đọc mục kiểm tra mức dầu trong sách hướng dẫn.
- Đỗ xe trên mặt phẳng, làm đúng điều kiện nóng hoặc nguội và thời gian chờ.
- Đo lại nếu kết quả bất thường trước khi bổ sung dầu.
- Dùng đúng loại dầu, đổ từng ít một, không vượt mức tối đa.
- Kiểm tra thêm vệt dầu dưới gầm, mùi khét, tiếng ồn bất thường.
- Dừng xe ngay khi đèn áp suất dầu đỏ sáng.
- Với xe hybrid: tắt hẳn hệ thống, không chạm cáp cao áp.
- Giữ hóa đơn, nhật ký bảo dưỡng.
Kết luận
Que thăm dầu biến mất không có nghĩa chủ xe không cần quan tâm đến mức dầu. Cảm biến mang lại sự tiện lợi và giảm sai số khi đọc, nhưng bạn vẫn cần hiểu hạn chế của nó và biết cách kiểm tra dầu máy đúng theo sách hướng dẫn của chính chiếc xe mình đang dùng.
Hãy kiểm tra dầu máy đúng điều kiện, đừng tự đổ dầu quá mức hoặc sai loại, nhất là với xe hybrid có hệ thống điện áp cao. Khi có cảnh báo bất thường, việc đưa xe đến garage hoặc trung tâm bảo dưỡng chính hãng luôn là lựa chọn an toàn hơn.
Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo chung về kiến thức bảo dưỡng, tổng hợp từ bài viết của Dân trí (dẫn lại Carscoops) và các hướng dẫn phổ biến.
Quy trình kiểm tra cụ thể khác nhau theo từng hãng và từng mẫu xe, bạn đọc nên tuân theo sách hướng dẫn sử dụng và tư vấn của đại lý chính hãng.
