Từ cuối tháng 8 trở đi, lực lượng CSGT bắt đầu xử phạt lỗi không giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc tại tuyến Pháp Vân – Cầu Giẽ – Cao Bồ – Mai Sơn – Quốc lộ 45 – Nghi Sơn. Chỉ trong 5 ngày nghỉ lễ Quốc khánh, đã có 11 tài xế bị lập biên bản, nâng tổng số người bị xử lý từ khi triển khai lên hơn 20 trường hợp. Tại họp báo của Bộ Xây dựng chiều 15/10, Cục Đường bộ Việt Nam cho biết đang phối hợp cùng Cục CSGT chuẩn bị điều kiện để nhân rộng việc xử phạt sang các tuyến cao tốc khác, thay vì chỉ áp dụng ở một số tuyến như hiện nay. Vậy quy định cụ thể ra sao, và tài xế nên ước lượng khoảng cách thế nào cho đúng?
Không giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc đang bị xử phạt ở đâu?
Hiện nay, việc xử phạt được thực hiện trên trục cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ – Cao Bồ – Mai Sơn – Quốc lộ 45 – Nghi Sơn, do Đội CSGT đường bộ cao tốc số 3 thuộc Cục CSGT đảm nhiệm. Theo hướng dẫn từ cơ quan chức năng, CSGT chỉ ghi nhận và xử lý hành vi không giữ khoảng cách với xe chạy liền trước trên cùng một làn đường, cùng chiều, tại những đoạn tuyến được tổ chức giao thông rõ ràng, có vạch kẻ xác định khoảng cách an toàn giữa xe trước và xe sau, đồng thời có camera ghi nhận hình ảnh vi phạm.
Về kế hoạch mở rộng, thông tin được công bố mới dừng ở mức Cục Đường bộ Việt Nam và Cục CSGT đang chuẩn bị điều kiện để nhân rộng. Danh sách các tuyến cụ thể và thời điểm áp dụng chưa được công bố, tài xế nên theo dõi thêm thông báo chính thức từ cơ quan chức năng.
11 trường hợp bị xử lý dịp Quốc khánh nói lên điều gì?
Theo báo cáo của Cục CSGT về 5 ngày nghỉ lễ Quốc khánh (29/08 – 02/09/2026), lực lượng chức năng đã lập biên bản 11 trường hợp không tuân thủ quy định về khoảng cách an toàn đối với xe chạy liền trước trên cao tốc, gồm 8 xe khách, 2 xe con và 1 xe tải. Các tài xế bị tạm giữ giấy phép lái xe và bị trừ điểm. Riêng ngày 02/09, không ghi nhận trường hợp vi phạm nào.
Đặt trong bức tranh chung, cũng trong kỳ nghỉ lễ này, các đội tuần tra kiểm soát cao tốc thuộc Cục CSGT đã kiểm soát gần 9.000 phương tiện, lập biên bản hơn 700 trường hợp vi phạm các lỗi khác nhau và gửi thông báo phạt nguội hơn 3.300 xe. Như vậy, lỗi khoảng cách an toàn mới chỉ là một phần nhỏ trong tổng số vi phạm trên cao tốc, nhưng là lỗi được cơ quan chức năng đặc biệt quan tâm vì liên quan trực tiếp đến nguy cơ tai nạn liên hoàn.
Khoảng cách an toàn tối thiểu theo tốc độ
Theo Thông tư 38/2024/TT-BGTVT, trong điều kiện mặt đường khô ráo, không có sương mù, mặt đường không trơn trượt, địa hình bằng phẳng, đường thẳng và tầm nhìn đảm bảo, khoảng cách an toàn tối thiểu giữa hai xe được quy định như sau:
| Tốc độ xe chạy | Khoảng cách an toàn tối thiểu |
| Dưới 60 km/h | Không quy định số mét cụ thể, người lái chủ động giữ khoảng cách phù hợp với mật độ phương tiện và tình hình giao thông |
| 60 km/h | 35 mét |
| Trên 60 – 80 km/h | 55 mét |
| Trên 80 – 100 km/h | 70 mét |
| Trên 100 – 120 km/h | 100 mét |
Cần lưu ý hai điểm quan trọng:
- Trên tuyến có biển báo quy định cự ly tối thiểu giữa các xe, tài xế phải tuân thủ theo biển báo.
- Khi trời mưa, có sương mù, mặt đường trơn trượt, đường quanh co, đèo dốc hoặc tầm nhìn hạn chế, người lái phải chủ động giữ khoảng cách lớn hơn các trị số nêu trên. Nói cách khác, các con số trong bảng chỉ là mức tối thiểu trong điều kiện lý tưởng.
Mức phạt không giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc
Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, hành vi này bị xử lý theo hai mức, tùy hậu quả:
- Chưa gây va chạm, tai nạn: phạt tiền 4 – 6 triệu đồng, trừ 2 điểm giấy phép lái xe.
- Dẫn đến tai nạn giao thông: phạt tiền 20 – 22 triệu đồng, trừ 10 điểm giấy phép lái xe.
Ngoài ra, theo Cục CSGT, nếu xảy ra tai nạn và kết luận điều tra cho thấy người lái không giữ khoảng cách an toàn, đây cũng là căn cứ để xử lý, ngay cả khi tai nạn không xảy ra tại đoạn có vạch kẻ, biển báo.
Biển báo, vạch kẻ khoảng cách: đọc và dùng thế nào?
Cục CSGT cho biết lực lượng chức năng không thể đo khoảng cách giữa các xe trong mọi tình huống khi phương tiện đang lưu thông. Vì vậy, việc xử phạt được thực hiện tại những vị trí có biển báo, vạch kẻ thể hiện thông tin khoảng cách an toàn, kết hợp với hệ thống giám sát tốc độ và camera.
Với tài xế, các biển báo và vạch kẻ này vừa là căn cứ xử phạt, vừa là công cụ hữu ích để tự kiểm chứng khả năng ước lượng của mình. Cách dùng đơn giản: coi vị trí đầu xe của mình là mốc 0 m, rồi quan sát xe phía trước đang nằm ở vạch ghi bao nhiêu mét. Nếu đuôi xe trước đang ở vạch 50 m, nghĩa là khoảng cách giữa hai xe khoảng 50 m. Mỗi lần đi qua đoạn có vạch kẻ, bạn có thể dùng chúng để “chỉnh mắt”, rồi mang cảm nhận đó sang những đoạn không có vạch.
Cách ước lượng khoảng cách đúng khi đang lái xe
Cục CSGT khuyến cáo tài xế cần tự cảm nhận khoảng cách an toàn gắn với tốc độ, điều kiện đường sá và mật độ phương tiện, thay vì chỉ dựa vào các con số. Một số cách hỗ trợ:
1. Dùng vạch kẻ, biển báo làm mốc tham chiếu
Như đã nêu ở trên, đây là cách trực quan nhất và được cơ quan chức năng khuyến khích, đặc biệt trên các đoạn cao tốc có tổ chức giao thông rõ ràng.
2. Áp dụng quy tắc “3 giây” như một mẹo hỗ trợ
Chọn một vật mốc cố định bên đường (cột biển báo, cầu vượt, cột đèn). Khi đuôi xe phía trước vừa đi qua mốc, bắt đầu đếm nhẩm “một – hai – ba”. Nếu xe của bạn đến mốc đó trước khi đếm xong, khoảng cách đang quá gần và cần nhả ga để nới rộng.
Quy đổi để dễ hình dung: ở 80 km/h xe đi khoảng 22 m mỗi giây, tức khoảng 67 m trong 3 giây; ở 100 km/h là khoảng 83 m; ở 120 km/h là khoảng 100 m. Các con số này đều đạt hoặc vượt mức tối thiểu của dải tốc độ tương ứng trong bảng trên.
Tuy nhiên, cần hiểu đúng bản chất của quy tắc này: đây là phương pháp ước lượng được nhiều bài hướng dẫn giới thiệu, không phải quy định pháp luật, và không thay thế các mức tối thiểu đã nêu. Chẳng hạn, ở 110 km/h xe đi khoảng 30,6 m mỗi giây, 3 giây chỉ tương đương khoảng 92 m, thấp hơn mức 100 m áp dụng cho dải tốc độ này. Vì vậy, khi chạy ở tốc độ cao, nên chủ động để dư thêm thay vì bám sát đúng 3 giây.
3. Nới rộng khoảng cách khi điều kiện bất lợi
Khi trời mưa, sương mù, đường trơn hoặc tầm nhìn bị hạn chế, hãy chủ động tăng khoảng cách lên đáng kể so với mức tối thiểu. Đây cũng là điều quy định yêu cầu, không chỉ là lời khuyên.
4. Chủ động lấy lại khoảng cách khi bị xe khác chen vào
Trên cao tốc đông xe, việc có xe chen vào giữa mình và xe phía trước là chuyện thường gặp. Thay vì giữ nguyên tốc độ, hãy nhả ga nhẹ để khoảng cách trở lại mức an toàn.
Vì sao cơ quan chức năng nhấn mạnh khoảng cách an toàn?
Theo Cục CSGT, ở tốc độ 100 km/h, mỗi giây xe di chuyển khoảng 28 m. Với khoảng cách 100 m, người lái chỉ có khoảng 3,6 giây để phát hiện nguy hiểm, phản xạ và xử lý tình huống – đây là khoảng thời gian tối thiểu để an toàn. Cơ quan này cũng nhấn mạnh mục tiêu của việc xử phạt không phải là bắt tài xế nhớ từng con số 35, 55, 70 hay 100 mét, mà là hình thành thói quen lái xe an toàn, không bám sát đuôi xe phía trước.
Checklist giữ khoảng cách an toàn khi đi cao tốc
- Nắm rõ mức khoảng cách tối thiểu ứng với tốc độ bạn đang chạy.
- Quan sát biển báo, vạch kẻ khoảng cách trên tuyến và dùng làm mốc kiểm chứng.
- Dùng quy tắc “3 giây” để kiểm tra nhanh, và để dư thêm khi chạy tốc độ cao.
- Tăng khoảng cách khi mưa, sương mù, đường trơn, tầm nhìn hạn chế.
- Nhả ga lấy lại khoảng cách khi có xe chen vào.
- Không “dí đuôi” xe phía trước để đòi vượt; chuyển làn đúng quy định khi cần vượt.
- Theo dõi thông báo của cơ quan chức năng về các tuyến cao tốc được áp dụng xử phạt mới.
Kết luận
Việc xử phạt không giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc đang từ một tuyến thí điểm tiến tới khả năng nhân rộng, nên tài xế khó có thể coi đây là quy định “chỉ áp dụng ở đâu đó”. Thay vì cố nhớ từng con số, cách bền vững nhất là hình thành thói quen: dùng vạch kẻ và biển báo để chỉnh cảm nhận, dùng quy tắc 3 giây như công cụ hỗ trợ, và luôn để dư khoảng cách khi điều kiện bất lợi. Đó vừa là cách tránh bị phạt đến 6 triệu đồng và trừ điểm giấy phép lái xe, vừa là cách thiết thực nhất để bảo vệ chính mình và những người đi cùng.
Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo, tổng hợp từ thông tin của Cục CSGT và các quy định hiện hành tại thời điểm biên soạn. Phạm vi xử phạt, các tuyến cao tốc áp dụng và quy định chi tiết có thể thay đổi, bạn đọc nên đối chiếu với văn bản và thông báo chính thức từ cơ quan chức năng.